112 ตัวเลขนี้ไม่ใช่การบอกใบ้เลขเด็ด หรือบอกใบ้หวยแต่อย่างใด แต่เป็นสิ่งหลายคนคงจะรู้กันดีแล้วว่า นี่คือเครื่องมือทางการเมืองที่ทำให้เด็กหรือเยาวชนเข้าคุกเข้าตารางกันมานับต่อนับแล้ว อย่างก็ตามเพื่อให้เราสามารถเข้าใจกฎหมายนี้ได้อย่างชัดเจน เราจะมาทำความเข้าใจกันว่ากฎหมายมาตรา 112 คืออะไร และส่งผลต่อชีวิตของเราอย่างไรบ้าง วันนี้เราจะมาเปิดเผยให้ทุกคนได้รับทราบกัน 

112 คืออะไร วันนี้เราจะมาเปิดเผยให้รู้จักกัน 

กฎหมายประมวลอาญามาตรา 112 คือกฎหมายที่ระบุว่า “ผู้ใดที่หมิ่นประมาท ดูหมิ่น หรือแสดงความอาฆาตมาดร้ายต่อพระมหากษัตริย์ พระราชินี รัชทายาท หรือผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ต้องระวางโทษจำคุกตั้งแต่ 3 ปีจนถึง 15 ปี” ซึ่งกฎหมายฉบับนี้ถูกเรียกย่อ ๆ ว่า “กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพ” 

ถือเป็นชื่อเล่นที่ให้ความหมายโดยกว้าง แต่สามารถกระทบจิตใจของผู้จงรักภักดีได้เป็นอย่างดีเลยทีเดียว ซึ่งในภายหลังศูนย์ข้อมูลกฎหมายและคดีเสรีภาพ ได้เปลี่ยนให้ใช้ชื่ออย่างย่อว่า “กฎหมายหมิ่นประมาทพระมหากษัตริย์ฯ” เพราะเป็นความหมายที่ตรงกับรายละเอียดของกฎหมายมากกว่านั่นเอง 

กฎหมาย 112 มีปัญหาในเรื่องใด 

หากจะให้พูดถึงปัญหาเกี่ยวกับกฎหมายมาตรา 112 นั้น จะสามารถแยกแยะออกได้เป็น 2 ประเด็นหลัก ๆ ด้วยกันคือ 

ปัญหาที่เกิดจากตัวบทกฎหมาย 

ตัวกฎหมายระบุไว้ชัดเจนว่าหากผู้ใดกระทำความผิดจะต้องจำคุกสูงสุด 15 ปี ซึ่งบทลงโทษนี้เทียบเท่ากับความผิดฐานตระเตรียมการกบฏ ฐานความผิดฆ่าคนตายโดยไม่เจตนา และฐานความผิดพรากผู้เยาว์ ซึ่งถือได้ว่าเป็นบทลงโทษที่สูงจนเกินไป ไม่เท่านั้นคำว่า “ดูหมิ่น” อาจตีความหมายได้หลายแบบซึ่งผู้ที่เอาผิดสามารถใส่ร้ายป้ายสีเพื่อให้ผู้ถูกลงโทษได้รับโทษเกิดควรได้นั่นเอง 

ปัญหาจากการบังคับใช้ 

ในปัจจุบันกฎหมายมาตรา 112 นั้นถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวาง เพื่อดำเนินคดี และเอาผิดต่อผู้กระทำความผิดหลายรูปแบบอย่างไม่มีขอบเขต ประชาชนไม่สามารถทำความเข้าใจได้ว่าการกระทำแบบใดที่เข้าค่ายกระทำผิดตามกฎหมายดังกล่าว และอีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญเลยก็คือ กฎหมายฉบับนี้ทุกคนสามารถเป็นผู้กล่าวโทษและดำเนินคดีมาตรา 112 ได้โดยที่ผู้เสียหายไม่ต้องเป็นคนเริ่มคดี ส่งผลให้มีการกล่าวหากันเป็นคดี 112 เป็นจำนวนมาก 

อย่างไรก็ตามสังคมในปัจจุบันเริ่มเปลี่ยนแปลงไปมาก หากเรายังคงตรากฎหมายฉบับนี้ไว้เช่นเดิม ก็อาจส่งผลกระทบต่อประชาชนเป็นจำนวนมาก การเสนอเพื่อแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงจึงเป็นสิ่งสำคัญอย่างมากสำหรับอนาคตของเรา ข้อสำคัญเลยก็คือกฎหมายข้อดังกล่าวจะต้องไม่ถูกใช้เป็นเครื่องมือโจมตีของคนใดคนหนึ่ง และต้องเป็นสิ่งใช้เพื่อปกป้องสถาบันฯในเรื่องที่ควรจะเป็นเท่านั้น นี่จึงเป็นที่มาว่าทำไมคนรุ่นใหม่จึงมีความต้องการในการแก้ไขกฎหมายมาตรา 112 นั่นเอง